Khử khí lò hơi là bước loại bỏ oxy (O₂) và CO₂ hòa tan khỏi nước cấp trước khi bơm vào lò. Đây là biện pháp chống ăn mòn quan trọng nhất của hệ thống hơi: giảm rỗ thủng ống, kéo dài tuổi thọ lò, giảm hóa chất và tiết kiệm nhiên liệu nhờ nước cấp nóng. ISE tư vấn, cung cấp và tích hợp hệ thống khử khí lò hơi đáp ứng yêu cầu nước cấp theo EN 12953-10 / EN 12952-12.

Vì sao phải khử khí lò hơi?
- O₂ hòa tan gây ăn mòn rỗ (pitting) ở bộ hâm nước, ống lửa, ống nước – dạng ăn mòn cục bộ, thủng nhanh.
- CO₂ theo hơi tạo axit cacbonic, ăn mòn đường ống nước ngưng hồi.
- Nước cấp lạnh gây sốc nhiệt cho thân lò và làm tăng tiêu hao nhiên liệu.
Theo EN 12953-10 (lò hơi ống lửa), nước cấp cho lò hơi áp suất 0,5–20 bar phải có O₂ < 0,05 mg/l, trên 20 bar < 0,02 mg/l; khi không đạt được (vận hành gián đoạn, không có bồn khử khí) phải dùng chất tạo màng hoặc dư chất khử oxy.
| Chỉ tiêu nước cấp (EN 12953-10) | 0,5 – 20 bar | > 20 bar |
|---|---|---|
| O₂ hòa tan | < 0,05 mg/l | < 0,02 mg/l |
| pH ở 25 °C | > 9,2 | > 9,2 |
| Độ cứng (Ca + Mg) | < 0,01 mmol/l | < 0,01 mmol/l |
| Sắt (Fe) | < 0,3 mg/l | < 0,1 mg/l |
| Đồng (Cu) | < 0,05 mg/l | < 0,03 mg/l |
| Dầu, mỡ | < 1 mg/l | < 1 mg/l |
Nguyên lý khử khí lò hơi

Theo định luật Henry, độ hòa tan của khí trong nước giảm khi nhiệt độ tăng. Bồn khử khí dùng hơi gia nhiệt nước tới nhiệt độ bão hòa ở áp suất bồn, đồng thời phun hoặc chia nhỏ dòng nước để tăng diện tích tiếp xúc; O₂, CO₂ thoát ra và được xả liên tục qua van vent. Khử khí áp lực đạt O₂ khoảng 7 ppb; lò trên 200 psi (≈ 14 bar) thường cần ≤ 5 ppb (DOE Steam Tip Sheet #18). Phần O₂ còn lại được xử lý bằng chất khử oxy.
Cấu tạo hệ thống khử khí lò hơi áp lực

| Bộ phận | Chức năng |
|---|---|
| Đầu khử khí (deaerating head) | Vòi phun và/hoặc khay, nơi nước tiếp xúc hơi và nhả khí |
| Bồn chứa | Chứa nước đã khử khí, đặt cao để bảo đảm NPSH cho bơm cấp |
| Van điều áp hơi (PCV) | Giữ áp bồn ổn định; dao động áp làm nước tái hấp thụ O₂ |
| Van cấp nước bổ sung (LV) | Điều khiển theo mức bồn đo bằng cảm biến chênh áp |
| Van vent, van an toàn (PSV) | Xả khí không ngưng; bảo vệ quá áp theo EN ISO 4126-1 |
| Cảm biến | Áp suất, nhiệt độ, mức; điểm lấy mẫu O₂ hòa tan |
Các kiểu khử khí nước cấp lò hơi

| Kiểu | Điều kiện | O₂ sau xử lý | Phù hợp |
|---|---|---|---|
| Bồn nước cấp hở có gia nhiệt | 85 – 95 °C, áp khí quyển | Còn khoảng 1 – 2 mg/l O₂, cần hóa chất | Lò nhỏ, nhiều nước ngưng hồi |
| Khử khí áp lực dạng phun | ≈ 105 °C, áp dư nhỏ | O₂ rất thấp | Gọn, tải tương đối ổn định |
| Khử khí áp lực dạng khay | ≈ 105 °C, áp dư nhỏ | O₂ rất thấp, dải tải rộng | Lò lớn, tải dao động |
Điều khiển và vận hành bồn khử khí
- Áp suất: van điều áp hơi riêng giữ áp bồn không đổi; tránh xung hơi flash đột ngột.
- Mức: cảm biến chênh áp đo mức bồn, điều khiển van nước bổ sung; cảnh báo mức thấp bảo vệ bơm cấp.
- Vent: mở đủ để xả khí không ngưng; lượng hơi xả tăng khi nước bổ sung lạnh và nhiều.
- Kiểm tra O₂: ngừng châm chất khử O₂ 12 – 24 giờ, lấy mẫu qua bộ làm mát mẫu bằng ống inox, đo nhiều lần để đánh giá hiệu quả.
- Cách nhiệt đầu khử khí, bồn và đường ống nóng.
Tiêu chuẩn EU liên quan đến khử khí lò hơi
| Tiêu chuẩn | Nội dung |
|---|---|
| EN 12953-10 | Chất lượng nước cấp và nước lò cho lò hơi ống lửa |
| EN 12952-12 | Chất lượng nước cấp và nước lò cho lò hơi ống nước |
| PED 2014/68/EU, EN 13445 | Thiết kế, chế tạo bồn áp lực |
| EN ISO 4126-1 | Van an toàn |
| EN 12953-6 | Yêu cầu thiết bị cho lò hơi ống lửa |
Lợi ích của giải pháp khử khí lò hơi
- Giảm ăn mòn rỗ, kéo dài tuổi thọ lò và đường ống nước ngưng.
- Giảm lượng chất khử oxy và chi phí hóa chất.
- Nước cấp nóng: giảm sốc nhiệt, tiết kiệm nhiên liệu, tận dụng nước ngưng và hơi flash.
- Kết hợp điều khiển TDS lò hơi và kiểm soát nhiễm bẩn nước ngưng để bảo vệ toàn diện.
Dịch vụ của ISE
- Khảo sát lò, lượng nước bổ sung, nước ngưng hồi, chất lượng nước cấp.
- Tính toán cân bằng nhiệt, chọn kiểu và công suất bồn khử khí.
- Cung cấp van điều áp, van mức, cảm biến áp suất, nhiệt độ, mức; tủ điều khiển.
- Lắp đặt, chạy thử, đo O₂ hòa tan, đào tạo vận hành.
Câu hỏi thường gặp
Có bồn khử khí rồi có cần hóa chất không?
Vẫn cần một lượng nhỏ chất khử oxy để xử lý phần O₂ còn lại và bảo vệ khi tải dao động; lượng dùng giảm nhiều so với không khử khí.
Bồn nước cấp hở có đạt EN 12953-10 không?
Gia nhiệt 85 – 95 °C chỉ giảm O₂ xuống khoảng 1 – 2 mg/l, chưa đạt < 0,05 mg/l; cần hóa chất khử oxy hoặc chuyển sang khử khí áp lực.
Liên quan
Liên hệ tư vấn khử khí lò hơi
CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ GIẢI PHÁP CÔNG NGHIỆP (ISE) – A20B/14, Ấp 41, Xã Tân Vĩnh Lộc, TP. Hồ Chí Minh.
Hotline: Kinh doanh 0909 617 185 – Kỹ thuật 0979 117 185 – Email: [email protected]