Hệ thống dao khí (air knife system) tạo ra một màn khí mỏng, tốc độ cao để thổi khô nước, thổi bụi, phoi và dầu trên bề mặt sản phẩm đang chạy trên băng tải – không tiếp xúc, không hóa chất, không gia nhiệt. ISE tư vấn, thiết kế và lắp đặt hệ thống thổi khô bằng dao khí dùng quạt cao áp, đáp ứng yêu cầu an toàn máy, tiếng ồn và vệ sinh thực phẩm theo tiêu chuẩn châu Âu.
Cấu tạo chính của hệ thống dao khí
| Bộ phận | Chức năng |
|---|---|
| Dao khí (air knife) | Thân inox 304/316 hoặc nhôm, khe hẹp 0,1–2 mm chạy dọc chiều dài, tạo màn khí đều trên toàn bề rộng sản phẩm |
| Nguồn gió | Quạt ly tâm cao áp / blower (tiết kiệm năng lượng) hoặc khí nén từ máy nén khí |
| Lọc gió vào và giảm âm | Giữ sạch không khí thổi lên sản phẩm, giảm ồn tại cửa hút |
| Ống dẫn và van | Ống mềm hoặc ống inox, van chỉnh lưu lượng; với khí nén có lọc, điều áp, van điện từ |
| Khung gá điều chỉnh | Chỉnh góc, khoảng cách dao – sản phẩm; cố định hoặc di động |
| Buồng thổi | Giảm ồn, thu hồi nước và sương, bảo vệ người vận hành |
| Điều khiển | Biến tần quạt, cảm biến có/không sản phẩm, PLC; cảm biến chênh áp báo lọc bẩn |
Nguyên lý hoạt động của hệ thống dao khí
Không khí được đẩy vào khoang phân phối của dao khí và thoát ra qua khe hẹp thành một màn khí phẳng, đều. Tùy thiết kế, vận tốc va chạm từ mức nhẹ đến trên Mach 0,6. Màn khí:
- Gạt và thổi bay nước, bụi, phoi, dầu khỏi bề mặt.
- Làm khô sản phẩm sau tráng rửa, thanh trùng, làm mát.
- Ngăn cách hai vùng môi trường (màn chắn khí).
Dao khí thường được đặt nghiêng khoảng 30–45° và thổi ngược chiều băng tải, cách sản phẩm vài chục milimét; sản phẩm dạng chai, lon cần thêm dao hai bên và dao thổi đáy.
Dao khí dùng quạt cao áp hay khí nén?
| Tiêu chí | Dao khí quạt cao áp | Dao khí khí nén |
|---|---|---|
| Nguồn khí | Quạt ly tâm cao áp / blower | Khí nén 2–6 bar |
| Điện năng | Thấp hơn 50–75 % so với dao khí khí nén | Cao: khí nén có thể chiếm tới 1/3 điện năng nhà máy |
| Kích thước | Dao và ống cấp lớn hơn | Nhỏ gọn, ống cấp nhỏ |
| Tiếng ồn | Thấp nếu có giảm âm, buồng thổi | Cao nếu dùng ống khoan lỗ (tới 98 dB(A) ở 7 bar) |
| Phù hợp | Dây chuyền chạy liên tục, bề rộng lớn | Vị trí hẹp, chạy gián đoạn, đã có khí nén dư |
Số liệu tham khảo: dao khí dùng quạt giảm 50–75 % năng lượng so với dao khí khí nén; ống khoan lỗ có hệ số xả khoảng 0,6 so với khoảng 0,95 của dao teardrop (Wikipedia – Air knife); khí nén có thể chiếm tới 1/3 điện năng nhà máy và dao khí lưu lượng thấp dùng ít hơn khoảng 92 % khí so với ống khoan lỗ (Spraying Systems).
Ứng dụng tiêu biểu của hệ thống dao khí
- Chai PET, thủy tinh: thổi khô sau tráng rửa, thanh trùng, trước dán nhãn, in date – xem giải pháp thổi khô chai lon trong nhà máy bia, nước ngọt.
- Lon nhôm: khô đáy lon sau làm mát, trước in phun và kiểm tra.
- Linh kiện, tấm kim loại: thổi nước, dầu, phoi sau rửa, trước sơn hoặc đóng gói.
- Băng tải, màng, bao bì: làm sạch bụi, kết hợp khử tĩnh điện.
Tiêu chuẩn EU áp dụng cho hệ thống dao khí
| Tiêu chuẩn | Nội dung |
|---|---|
| Chỉ thị Máy 2006/42/EC → Quy định (EU) 2023/1230 | An toàn máy; quy định mới áp dụng từ 20/01/2027 |
| EN ISO 12100 | Đánh giá và giảm thiểu rủi ro máy |
| EN 60204-1 | An toàn thiết bị điện của máy |
| Chỉ thị 2003/10/EC | Tiếng ồn nơi làm việc: ngưỡng hành động 80 / 85 dB(A), giới hạn 87 dB(A) |
| Quy định (EU) 327/2011, (EU) 2019/1781 | Hiệu suất quạt; động cơ IE3/IE4, biến tần IE2 |
| ISO 8573-1, EN ISO 4414 | Chất lượng khí nén; an toàn hệ khí nén |
| EN 1672-2, EN ISO 14159, (EC) 1935/2004 | Thiết kế vệ sinh và vật liệu tiếp xúc thực phẩm |
Ưu điểm của hệ thống thổi khô bằng dao khí
- Làm khô nhanh, đều, không tiếp xúc, không hóa chất.
- Tiết kiệm điện so với khí nén, đặc biệt khi kết hợp điều khiển quạt bằng biến tần.
- Nhãn dán chắc, mực in rõ, giảm lỗi kiểm tra và gỉ đáy lon.
- Lắp đặt linh hoạt trên dây chuyền sẵn có, bảo trì đơn giản.
Quy trình ISE thiết kế hệ thống dao khí
- Khảo sát sản phẩm, tốc độ băng tải (sp/h), kích thước, mức khô yêu cầu, không gian lắp.
- Tính lưu lượng, cột áp, chọn quạt, số lượng và vị trí dao khí.
- Thiết kế buồng thổi, lọc gió, giảm âm, khung gá inox.
- Lắp đặt, tích hợp biến tần, cảm biến, PLC; đo ồn và hiệu chỉnh góc thổi.
- Bàn giao hồ sơ kỹ thuật, đào tạo vận hành, bảo trì.
Câu hỏi thường gặp
Hệ thống dao khí có làm khô hoàn toàn không?
Dao khí loại bỏ phần lớn nước bề mặt; mức khô phụ thuộc tốc độ băng tải, hình dạng sản phẩm, số dao và góc thổi. Khi cần khô tuyệt đối có thể bổ sung gia nhiệt gió.
Có cần buồng thổi không?
Nên có: buồng thổi giảm ồn cho người vận hành theo 2003/10/EC, thu hồi nước và ngăn sương bám thiết bị xung quanh.
Liên quan
- Thổi khô chai lon trong nhà máy bia, nước ngọt
- Cảm biến chênh áp giám sát lọc gió
- Điều khiển quạt bằng biến tần
Liên hệ tư vấn hệ thống dao khí
CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ GIẢI PHÁP CÔNG NGHIỆP (ISE) – A20B/14, Ấp 41, Xã Tân Vĩnh Lộc, TP. Hồ Chí Minh.
Hotline: Kinh doanh 0909 617 185 – Kỹ thuật 0979 117 185 – Email: [email protected]
